Beste Wollen Plaids En Dekens

Laatst geupdate: 12 september 2026

Op zoek naar een wollen plaid of wollen deken? En wat is eigenlijk het verschil? Je vindt het allemaal hier, inclusief de beste wollen dekens en plaids. Geselecteerd op zuivere wol, onbehandeld en diervriendelijk.

De meeste mensen zoeken een wollen plaid of deken voor op de bank of als sprei op bed. Maar wist je dat je prima rechtstreeks onder een wollen deken kan slapen? Heerlijk! Wij slapen nu zo’n 2,5 jaar onder een wollen deken, en ik kan het echt iedereen aanraden. We hadden eerst een wollen dekbed met een katoenen dekbedovertrek eromheen. Prima hoor en ook fijn. Maar als je in de winter in een koude slaapkamer en koud bed stapt dan duurt het echt wel even voordat het katoen en daarna de wol is opgewarmd. Als je rechtstreeks onder een wollen deken gaat liggen dan heb je dit probleem niet. De wollen deken neemt bijna meteen je lichaamstemperatuur aan. Dat heeft te maken met de werking van de wolvezels en dat wol makkelijk vocht en warmte opneemt, zonder klam aan te voelen. Dit is een meetbaar verschijnsel dat al in 1989 in de Textile Research Journal beschreven werd en dat absorptiewarmte heet.

Lang verhaal kort: we raden je aan om je niet te beperken tot een wollen plaid op de bank maar ook een wollen deken voor de koudste wintermaanden te overwegen. Je kan een dunne wollen deken ook onder je dekbed leggen. Geloof me je wilt als koukleum niks anders meer ;-).

Winterklaar maken? Lees ook: beste wollen sokken

Plaid of deken: waar zit het verschil?

Deze twee woorden worden door elkaar gebruikt, ook door de winkels zelf, maar er zit verschil tussen— en het bepaalt waar je hem voor kunt gebruiken.

Een plaid heeft franjes. De zijkanten zijn niet afgewerkt maar uitgerafeld en geknoopt. Plaids zijn meestal iets losser geweven en lichter. Ze zijn gemaakt om over een bank te hangen, om je heen te slaan, mee naar buiten te nemen.

Een deken heeft gestikte randen. Dichter geweven, zwaarder, en bedoeld om plat op een bed te liggen. Geen franjes die tussen de lakens verdwalen of aan je voeten blijven haken.

In de praktijk kan je een plaid of deken natuurlijk gebruiken waar je zelf voor wil. Het is geen wet. Een deken van 150 × 200 cm ligt prima over een bank, en een dikke plaid kun je op bed leggen. Persoonlijk vinden wij franjes in bed niet zo handig. En daarom hebben we plaids (dekens met franjes) aangemerkt als geschikt(er) voor de bank en dekens zonder franjes als geschikt(er) voor op bed.

Selectiecriteria Wollen Dekens en Plaids

De wollen dekens en plaids in onderstaande lijst zijn geselecteerd op:
– materiaal: is het echt 100% wol? Zit er geen polyamide, polyester of andere synthetische stof doorheen geweven?
– diervriendelijkheid: in het geval van merino wol: is de wol mulesing vrij?
– zuiverheid: is de wol onbehandeld? Dus geen superwash toegepast waarbij de wolvezels chemisch worden behandeld en gecoat worden in een laagje plastic.

Het lijstje is geen ’top 10′ lijstje, maar een lijstje met 10 goede dekens. De ene deken past beter in de ene situatie, en de andere beter in de andere. We hebben daarom per deken/ merk een uitgebreide omschrijving van waarvoor de deken het meest geschikt is.

Beste 10 Wollen Dekens en Plaids

1. Plaids Collectie

Plaids collectie biedt 6 varianten wollen plaids en dekens aan van onbehandelde scheerwol. En dat tegen een scherpe prijs. Er zijn opties mét en zonder franjes.

Wollen plaids met franjes

Wollen dekens zonder franjes

Deze wollen plaids en dekens zijn gemaakt van zuivere scheerwol. Dit betekent dat het nieuwe wol is afkomstig van levende schapen.

De schapenvachten worden ingekocht bij gecertificeerde looierijen en daardoor wordt gegarandeerd dat de schapen een goed leven hebben gehad. De wol voor de plaids komt van diezelfde schapen, die jaarlijks geschoren worden. Het gaat hier om zuivere scheerwol en geen merino. Mulesing is een praktijk die vrijwel uitsluitend bij merinoschapen voorkomt, dus die vraag speelt hier niet. Het weven gebeurt in Oekraïne.

Vanaf €49 krijg je een dichtheid van 350 gram per vierkante meter aan onbehandelde wol. Dat is een verhouding waar de rest van deze lijst niet in de buurt komt.

Wat kopers ervaren — reviews zijn allemaal vijf sterren. Genoemd worden de kleur, het formaat en de warmte, en één opmerking die je zelden leest: “mooi en puur product, niet statisch”. Dat komt omdat wol veel minder snel statisch wordt dan synthetische dekens van polyester fleece. Een andere koper: “had ik jaren eerder moeten hebben”.

Bank of bed: de plaids voor de bank, de dekens voor allebei. Onderhoud: handwas op 30 °C, of het wolprogramma op maximaal 30 °C. Zorg er bij handwas voor dat je de temperatuur constant houdt!

2. Wollen Tartan Plaid Antique Buchanan

Deze wollen deken is gemaakt van gerecyclede wol. Er worden dus geen schapen voor geschoren. De deken is geweven in een klassiek ruitjespatroon in Edinburgh.

Wat kopers ervaren: Genoemd worden de uitstraling en de stevigheid: “prachtig, hij oogt heel huiselijk en gezellig, en het voelt als een echt uniek stuk”, “stevig en toch comfortabel”.

En er is één kritiekpunt dat je moet lezen vóór je bestelt, want het is geen gebrek maar een eigenschap: “dit is heel dicht geweven wol, dus voelt relatief hard aan en niet zacht wollig”. Wie een zachte kroeldeken zoekt moet hier niet zijn. Wie een stevige, warme, lang meegaande plaid wil juist wel.

Gebruik: als woondeken binnen of buiten. Of als extra wollen deken bovenop een dunnere fluffy wollen deken op bed.

3. Klippan Stella

Geen enkele andere plaid in deze lijst heeft drie onafhankelijke keurmerken tegelijk. Klippan verklaart: mulesingvrije wol uit Nieuw-Zeeland, Oeko-Tex voor schadelijke stoffen en Fairtrade voor de productieketen. De plaid wordt geweven in Klippan zelf, in Zweden, door een weverij die er sinds 1879 zit.

Hij is omkeerbaar — de binnenkant is het negatief van de buitenkant — en heeft witte zachte franjes aan de uiteinden. Van alle plaids hier is dit de lichtste en soepelste; lamswol is fijner dan gewone scheerwol en dat voel je meteen.

Gebruikerservaringen: “goede kwaliteit, mooi design, soepel materiaal”, “fijn, mooi, zacht en heerlijk warm”, en “prachtig dik en behaaglijk warm (…) lekker groot ook, blikvanger in de woonkamer”. Eén koper schrijft dat hij er inmiddels een tweede besteld heeft.

Bank of bed: bank. Geschikter voor de bank. Onderhoud: handwas.

4. De MoST-collectie wollen deken en plaids

Wollen deken MoSt

Wollen plaids MoSt

Drie stuks uit Nieuw-Zeelandse wol, alle drie Oeko-Tex gecertificeerd, alle drie geweven in Oekraïne. In Nieuw-Zeeland is mulesing verboden

De omkeerbare wollen deken (€89, 140 × 200 cm) is met 1,2 kilo en 450 g/m² de zwaarste van de drie, heeft geen franjes en is bedoeld als bovendeken op bed. Grijs aan de ene kant, gebroken wit aan de andere.

De plaids Venezia Leaf en Ugle zijn met 800 gram op dezelfde maat juist de lichtste in deze selectie — ongeveer 285 g/m². Dat is een fijne plaid voor op de bank: soepel, makkelijk om je heen te slaan, niet ideaal om onder te slapen in een koude slaapkamer.

Wat kopers ervaren over de deken: “hij ruikt en pluist niet, zeer blij mee”. Een ander gebruikt hem als vervanging van een donsdeken: “heel aangenaam om onder te slapen”. Eén koper meldt dat de deken in het begin een lichte schapengeur heeft, “maar na enkele weken is dit verdwenen” — dat hoort bij wol waar nog lanoline in zit en gaat inderdaad over. Persoonlijk vind ik lanoline juist lekker ruiken, zo zie je maar. De plaids worden ervaren als: “erg mooi en zacht, we hebben er nog een besteld”.

Bank of bed: de plaids bank, de omkeerbare deken bed. Onderhoud: wolwasprogramma op maximaal 30 °C of stomen. Na het wassen licht oprekken, nooit in de droger.

5. Linen & Cotton Arctic wollen deken

Alle andere plaids en dekens op deze pagina zijn geweven. Deze wollen deken is gebreid, en dat verschil is duidelijk voelbaar. Gebreide wol bestaat uit lussen in plaats van gekruiste draden. Daardoor rekt hij mee, valt hij soepeler om je schouders en voelt hij luchtiger. De keerzijde is dat lussen lucht doorlaten: een gebreide plaid houdt de wind minder tegen dan een dicht geweven exemplaar van hetzelfde gewicht, en hij trekt eerder uit als je hem aan één punt optilt. Aan de andere kant houdt gebreide wol warmte wel goed vast, juist door de lucht/ ruimte tussen de steken.

Dat maakt hem geschikt voor de bank en voor om je heen slaan, en minder geschikt als deken op bed of om mee naar buiten te nemen. Nieuw-Zeelandse wol betekent hier hetzelfde als bij de MoST-collectie: mulesing is daar wettelijk verboden.

Wat kopers ervaren: kopers zijn zeer tevreden over de kwaliteit en het design van de deken

Bank of bed: bank, want relatief kort, maar bed is ook geschikt. Onderhoud: behandel hem als onbehandelde wol — handwas of wolprogramma, 30 graden en stabiele temperatuur, nooit in de droger.

6. Ivanna — de zwaarste voor onder de honderd euro

Dit is de plaid voor wie gewicht wil. Zware wol geeft een druk die veel mensen prettig vinden.Vijfhonderd gram per vierkante meter. Dat is de zwaarste plaid in deze lijst na de kamelenharen deken, en je voelt het verschil onmiddellijk als je hem oppakt.

Hij wordt geweven in het Rhodopegebergte in Bulgarije, op oude weefgetouwen, door een weverij die dat naar eigen zeggen al meer dan vijftig jaar doet. De franjes zijn in dezelfde kleur als de plaid. De wol is Oeko-Tex gecertificeerd, wat betekent dat hij getest is op schadelijke stoffen.

Interessanter is waar de wol zelf vandaan komt, want dat is bij bijna geen enkele plaid in deze prijsklasse te achterhalen. De weverij koopt in bij lokale herders en werkt samen met boeren die Karakachan-schapen houden — een oud Bulgaars bergras dat tot enkele jaren geleden bijna was uitgestorven. Het verklaart ook het karakter van de wol: bergrassen geven grovere, veerkrachtiger vezels dan gefokte merino. Daar komt die stevigheid vandaan. Mulesing wordt hier niet toegepast.

Ervaringen van kopers: de plaid krijgt een 5 sterrenreview.

Bank of bed: allebei, maar vooral bank — voor bed is hij heerlijk warm in een koude slaapkamer, maar franjes kunnen storend zijn. Onderhoud: handwas.

7. Yumeko merinowollen deken — om direct onder te slapen

De dekens van Yumeko zijn gemaakt van merinowol. Merinowol heeft een wat fijnere vezel dan gewone scheerwol, en dat kan bepalen of iets als kriebelig wordt ervaren of niet. Onder ongeveer 30 micron voelt de meeste huid bij normale scheerwol geen prikkeling meer; merino zit daar ruim onder. Daardoor kunnen de meeste mensen er direct onder liggen, zonder overtrek, zonder laken of kleding ertussen. Persoonlijk vind ik de meeste scheerwol van niet merino schapen ook niet kriebelig overigens

De wol is kbT-gecertificeerd — kontrolliert biologische Tierhaltung. Dat betekent onder meer geen mulesing en geen preventieve antibiotica, en de schapen lopen buiten in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Samen met Klippan, de Steinbeck Wetterstein en de Baumberger is dit een van de vier producten hier waarbij de dierhouderij daadwerkelijk van buitenaf gecontroleerd wordt.

De maat is eenpersoons: als bovendeken op een tweepersoonsbed werkt het, als enige deken voor twee mensen niet.

Ervaringen van kopers zijn positief: de dekens worden geprezen om hun prachtige kwaliteit, zachtheid en warmte. En een koper meldt expliciet dat het fijner is dan een dekbed, dat kan ik beamen :-).

Bank of bed: bed. Dit is een bovendeken, geen bankplaid. Onderhoud: handwas. Niet in de machine, niet in de droger.

8. Lorenzo Cana alpacadeken — de enige die geen schapenwol is

Dit is de enige deken op deze pagina die niet (deels) is gemaakt van schapenwol. De deken bestaat namelijk uit 100% alpacawol. Alpaca wol is warm, zacht en hypoallergeen. Hierdoor uitstekend geschikt voor mensen die allergisch reageren op schapenwol. Mulesing wordt niet toegepast bij Alpaca’s.

Alpacahaar bevat nauwelijks wolvet, en dat is precies waar mensen die “allergisch voor wol” zijn meestal op reageren. Wie schapenwol niet verdraagt, verdraagt alpaca vaak wel. Het keerzijde-effect is dat alpaca de zelfreinigende, vuilwerende eigenschap van lanoline mist — luchten helpt minder goed dan bij de Wetterstein of de MoST.

De wol komt uit Peru en de dekens worden daar met de hand geweven in kleine familiebedrijven. Bovendien is deze deken uitzonderlijk zacht omdat een deel is gemaakt met ‘baby alpaca haren’. Dat betekent niet dat er alpaca baby’s zijn geschoren. Maar dat de meest fijne en zachte haartjes gebruikt zijn. Ruim onder de kriebelgrens, en aanzienlijk fijner dan de scheerwol in de rest van deze lijst. Dat verklaart ook de hogere prijs.

Lorenzo Cana schrijft dat er “naar Fair Trade-criteria” geproduceerd wordt. Dat is niet hetzelfde als Fairtrade-gecertificeerd — het is de eigen formulering van het merk, zonder onafhankelijke controle erachter.

Gebruikerservaringen: geprezen worden de afwerking, de warmte en de ademendheid. Maar er staan ook losse beoordelingen van één en twee sterren tussen, wat wijst op verschillen tussen partijen. Bij handgeweven productie in kleine werkplaatsen is dat niet vreemd, maar het is wel een reden om bij een webshop te kopen waar je makkelijk kunt retourneren. Gelukkig is dat bij Amazon het geval

Bank of bed: allebei De maten in deze reeks lopen van 120 × 180 tot ongeveer 135 × 200 cm. Onderhoud: de fabrikant geeft geen algemeen wasvoorschrift; ga uit van stomen of zeer voorzichtige handwas.

9. Steinbeck Wetterstein — gecertificeerd biologisch

Een zware, tweekleurige deken met franjes uit Duitse productie, gemaakt van kbT-gecertificeerde biologische scheerwol. Met 1400 gram op 150 × 210 cm is dit een van de dichtst geweven exemplaren hier. Aangezien de wol ook nog biologisch gecertificeerd is maakt dat de deken wat prijziger.

Wat deze deken bijzonder maakt is dat er nog restanten lanoline in de wol zitten — het natuurlijke vet dat schapenwol waterafstotend en vuilwerend maakt. Bij de meeste industriële wolverwerking wordt dat er volledig uitgewassen. Hier niet, en dat merk je: de fabrikant geeft aan dat wassen vrijwel nooit nodig is. Luchten volstaat meestal.

Bank of bed: allebei. Op 150 × 210 cm ligt hij op een eenpersoonsbed en over een bank. Onderhoud: handwas of wolwas op 30 °C, niet wringen, niet knijpen, niet centrifugeren.

10. Baumberger kamelenhaar en biowol — de warmste

De duurste en veruit de warmste uit deze lijst. De buitenlagen bestaan voor de helft uit babykamelenhaar en voor de helft uit GOTS-gecertificeerde biologische wol, met een tussenlaag van biologisch katoen. De rand is afgewerkt met 100% zuivere wol.

Kamelenhaar is holler dan schapenwol en isoleert daardoor bij minder gewicht. Het haar wordt niet geschoren maar geraapt: jonge kamelen verliezen hun ondervacht in de rui, en die wordt van de grond en uit de struiken verzameld. Dit maakt kamelenhaar prijzig.

De buitenkant is pluche, wat betekent dat je er geen dekbedovertrek omheen hoeft. Heerlijke warme wol direct tegen je huid.

Verkrijgbaar in 135 × 200, 200 × 200 en 200 × 220 cm, dus dit is de enige in deze lijst die een tweepersoonsbed echt dekt.

Bank of bed: bed, en dan vooral in een koude slaapkamer. Onderhoud: niet wasbaar. Luchten en laten stomen.

Onder een wollen deken slapen

Wij willen niet anders meer dan slapen onder een wollen deken in plaats van een dekbed. De deken ligt direct op je, of hooguit met een laken ertussen. Je merkt het temperatuurverschil in de eerste minuten: geen koude laag die eerst moet opwarmen. En doordat wol vocht opneemt en weer afgeeft, blijft het klimaat onder de deken stabieler dan onder een dekbed in een overtrek — je wordt minder wakker van te warm of te klam.

En wij zijn daar niet de enige in. Een koper van de MoST-deken beschrijft hem als “heerlijk deken ter vervanging van donsdeken, heel aangenaam om onder te slapen”, en iemand die de Yumeko kocht schrijft “warm en licht, voor ons fijner dan een dekbed”.

Wat er ’s nachts precies gebeurt en wat dat met je slaap doet, hebben we uitgewerkt in wollen deken en nachtrust.

Twee praktische dingen. Een wollen deken is zwaarder dan een dekbed van gelijke warmte — voor de meeste mensen prettig, maar het is wennen. En de maten kloppen niet met dekbedmaten: veel wollen dekens zijn eenpersoons (140–150 cm breed), dus voor een tweepersoonsbed heb je er twee nodig of je kiest een grotere maat.

Wil je toch liever een wollen dekbed? Bekijk dan onze koopgids met wollen dekbedden.

Zoek je iets voor een kinderbed, kijk dan bij wollen dekens voor baby’s en ledikantdekens van wol — die staan op aparte pagina’s omdat de maten daar anders zijn.

Wil je het hele bed natuurlijk inrichten, dan vind je bij beddengoed ook onze dekbedovertrekken van biologisch katoen.

Zelf op zoek naar een wollen deken of plaid? Let hier op!

Is de deken van 100% wol of een wolmix?

Dit is het eerste dat je controleert, en het is het makkelijkst te missen. “Wolmix” en “wolblend” klinken als een kwaliteitsaanduiding maar zijn het tegenovergestelde: er zit geen ondergrens aan hoeveel wol erin moet zitten. Een plaid met 20% wol en 80% polyester mag zich wolmix noemen.

Let op deze formuleringen:

• 100% zuivere scheerwol — nieuwe wol van levende schapen, maximaal 0,3% andere vezels. Beschermde aanduiding.
• 100% wol — kan ook gerecyclede wol zijn. Niet slechter, wel iets anders.
• Wolmix, wolblend, “met wol” — onbepaald percentage, meestal met synthetische vezels erbij.

Wat er verder in zit is niet alleen een kwaliteitsvraag. Synthetisch textiel laat microplasticvezels los, en dat is uitvoerig gemeten: onderzoek naar polyesterweefsels laat zien hoeveel vezels er per wasbeurt vrijkomen en hoe sterk dat afhangt van beladingsgraad en mechanische belasting. Bij een plaid die je maandenlang over de bank hebt liggen en af en toe wast, is dat een reële bron. Daar schreven we eerder over in wat polyester met je huid doet en polyamide in kleding.

Wolsoort

De vezeldikte bepaalt of iets kriebelt, en dat is geen kwestie van smaak maar van mechanica. Kriebel ontstaat doordat vezeluiteinden die dik en stijf genoeg zijn de huid indrukken in plaats van mee te buigen. Onderzoek van Naylor en collega’s in de Textile Research Journal legt de grens rond de 30 micron: daarboven prikt het, daaronder nauwelijks.

Hoe ver dat gaat, blijkt uit de DESSINE-studie in de British Journal of Dermatology (Su e.a., 2017). Kinderen van vier weken tot drie jaar met mild tot matig eczeem droegen zes weken superfijne merinowol van 15 tot 18,5 micron en zes weken katoen. Onder de wol daalde de ernst van het eczeem meetbaar en hadden ze minder corticosteroïden nodig; bij de overstap naar katoen keerde dat om. Wol hoeft dus niet alleen niet te kriebelen — bij een gevoelige huid kan fijne merino zelfs beter uitpakken dan katoen.

• Merinowol is de fijnste en zit daar ruim onder. Direct op de huid.
• Lamswol is de eerste scheerbeurt van een jong schaap en zit daartussenin.
• Scheerwol van volwassen schapen is grover, steviger en slijt langzamer.
• Kamelenhaar is hol en isoleert daardoor bij minder gewicht.
• Alpaca is fijn en bevat vrijwel geen lanoline. Daardoor verdragen mensen die niet tegen schapenwol kunnen het vaak wel. Babyalpaca, uit de eerste scheerbeurt, zit rond 21 tot 22 micron.

Wat elke wolsoort precies onderscheidt en waarom dat uitmaakt, hebben we uitgezocht in scheerwol, merinowol of alpaca.

Superwash: wol met een laagje plastic

Dit is het punt dat vrijwel nergens genoemd wordt. Superwash is de behandeling die wol machinewasbaar maakt, en het standaardproces doet dat door de vezel eerst te chloreren en er vervolgens een dunne polymeerlaag overheen te trekken — een polyamidehars. Superwash-wol is dus letterlijk wol met een plastic laagje eromheen. De schubben van de vezel worden afgedekt, waardoor hij niet meer kan vervilten. En waardoor hij ook een deel van zijn vochtregulatie verliest.

Je herkent het meestal aan het wasvoorschrift. Staat er prominent machinewasbaar zonder verdere toelichting, wees dan alert. Staat er handwas, wolprogramma op 20 of 30 graden, of alleen chemisch reinigen — dan is de wol vrijwel zeker onbehandeld. Geen van de plaids op deze pagina is machinewasbaar in de gewone zin.

Mulesing

Mulesing is een ingreep waarbij huid rond de staart van een schaap wordt weggesneden om vliegenmaden te voorkomen. Het is pijnlijk, het gebeurt vaak zonder verdoving, en het speelt vrijwel uitsluitend bij Australische merinowol. Laat dekens of kleding met Australische merinowol dus liever liggen. Tenzij ze expliciet mulesing vrij zijn gecertificeerd.

Veelgestelde Vragen (FAQ) Wollen Dekens En Plaids