Laatste update: 2 oktober 2026
100% wollen sokken zijn net als 100% katoenen sokken moeilijk te vinden. Dat komt omdat de meeste sokken elastaan voor flexibiliteit of polyester of polyamide bevatten voor extra stevigheid. Of polyacryl, wat een synthetische wolvariant is. Maar onderaan de streep zijn dit allemaal vormen van plastic. Die ik persoonlijk liever niet aan mijn voeten heb. Ook al betekent dat dat mijn wollen sokken eerder of makkelijker slijten. Als je niet wilt dat je wollen sokken snel slijten dan kan je. beter kiezen voor een variant met alpaca wol, wat van nature steviger is. En, misschien nog wel belangrijker: gebruik je wollen sokken niet als sloffen of pantoffels. Dus loop er niet eindeloos mee door huis, dan slijten ze sneller. Beter trek je pantoffels of sloffen aan. Die zijn er ook van wol 🙂
Inhoudsopgave
Op deze pagina vind je 100% wollen sokken van 7 merken. Met verschillende eigenschappen. Geen zin in al dat gelees? Hieronder vind je een snel overzicht van de 100% wollen sokken die wij konden vinden. Vind je het niet erg om water bij de wijn te doen? Dan hebben we ook nog 2 opties daaronder staan met 5% synthetisch materiaal. Onder deze snelle overzichten vind je uitgebreide omschrijvingen van de sokken.
Snel kiezen: beste 100% wollen sokken voor jou
Wollen Sokken 100% Natuurlijke Wol – 2 Paar Dikke Warme Wintersokken Unisex – Thermisch Ademend Comfortabel
Hirsch Natur 100% wollen sokken grijs wit – div maten – unisex
Koop nu
Mongolian Made Wollen Sokken van 100% Kamelenwol – Warme, Zachte & Ademende Heren- en Dames Sokken – Maat 37-48
Skéépe Texelse schapenwollen sokken met Alpaca – Licht grijs – Middel lang – 100% wol – Dames & Heren
100% virgin wool – exclusief product – schapenwollen sokken – 2 paar – bruin – maat 39/42
Mongolian Made Wollen Sokken van Schapenwol
Mongolian Made Wollen Sokken 100% Schapenwol – Heren- en Dames Sokken – 3-paar
Compromis: wollen sokken met maximaal 5% synthetische materialen
We vonden nog 2 andere leuke sokken, maar toen we verder in ons onderzoek doken, kwamen we erachter dat deze sokken (mogelijk) 5% synthetische materialen bevatten. En daar waren we eerlijk gezegd best wel heel teleurgesteld over, want ze zijn zo mooi én zacht geprijsd. De 6 paar alpaka wollen sokken zijn namelijk 85% wol, 10% katoen en 5% polyester. Met katoen kunnen we leven, met polyester eigenlijk niet. Maar omdat wij ook niet altijd roomser zijn dan de paus (ik wil ze zelf hebben…schaam schaam), zetten we ze er toch bij.
Het andere paar, het duo pack van green goose voor heren, wordt zowel bij bol als de fabrikant omschreven als 100% wol zonder synthetische materialen, maar elders staat dan weer 95%, daarvan zijn we dus niet zeker of het nou wel of niet 100% wol is.
Reviews 100% wollen sokken dames en heren
Mongolian Made wollen sokken van 100% schapenwol
Mongolian Made Wollen Sokken van Schapenwol
De goedkoopste echte wollen sok op deze pagina, en de makkelijkste om mee te beginnen. Honderd procent schapenwol, geen kunststofversterking, één paar.
De wol komt uit Mongolië, van schapen die op de steppe grazen. Mongolian Made schrijft dat lokale herders “eeuwenoude tradities in stand houden door op respectvolle wijze met hun dieren om te gaan” en noemt de wol “puur en organisch”. Een certificaat hangt daar niet aan — geen kbT, geen GOTS, geen onafhankelijke controle. Wat de herkomst wél oplost: mulesing is een ingreep bij Australische merinoschapen, en Mongoolse steppeschapen zijn geen merino’s. De vraag komt hier dus niet aan de orde (meer daarover verderop).
Het wasvoorschrift is wolprogramma op 30 graden, wolwasmiddel, geen wasverzachter, geen droger. Dat is het voorschrift van onbehandelde wol zonder superwash, precies wat je wil.
Reviews zijn positief. Ze gaan over warmte (“superzacht en houden mijn voeten de hele dag warm, zelfs in de koude wintermaanden”) en over de handgemaakte uitvoering.
Geschikt voor: in de schoen, in huis, als wollen bedsokken. Een alleskunner om mee te proeven.
Hirsch Natur 100% wollen sokken
Hirsch Natur 100% wollen sokken grijs wit – div maten – unisex
Koop nu
Hirsch Natur 100% wollen sokken rood – div maten – unisex
Koop nu
Hirsch Natur 100% wollen sokken blauw groen – div maten – unisex
Koop nu
Hirsch Natur 100% wollen sokken blauw naturel – div maten – unisex
Koop nu
Hirsch Natur 100% wollen sokken rood oranje – div maten – unisex
Koop nu
Als één sok op deze pagina de belofte “100% wol” letterlijk neemt, is het deze.
Hirsch Natur is een Duits merk dat niets anders doet dan sokken en kleding van natuurlijke materialen. De wol is kbT-wol: kontrolliert biologische Tierhaltung. Dat is een streng dierhouderijkeurmerk. Soortgerichte houderij is verplicht, mutilaties zoals mulesing zijn uitgesloten, en chemisch-synthetische pesticiden mogen niet gebruikt worden. Massahouderij valt er daarmee buiten.
Maar het punt waar deze sok zich echt onderscheidt staat in de beschrijving van de Nederlandse importeur: “Deze sokken zijn gemaakt van 100% wol en bevatten geen nylon of polyester om de hiel, teen of voetzool te verstevigen.”
Dat is zeldzaam. Vrijwel elke “wollen sok” in de winkel heeft 15 tot 25 procent polyamide op de slijtplekken — hiel, teen, zool — omdat wol dáár het eerst doorgaat. Hirsch Natur doet dat niet. Wel eerlijk vermelden: bij een deel van de modellen zit er elastisch garen in de bovenste vijf centimeter van de boord, in de steek verwerkt, zodat de sok blijft zitten. Dat is iets anders dan de 5% elastaan door de hele sok die je bij sommige andere merken ziet, maar het is niet nul. Deze modellen staan overigens niet op deze pagina.
De keerzijde van geen kunststofversterking: deze sokken slijten sneller op hiel en teen dan een sok met nylon. Dat is de prijs van wat je ervoor terugkrijgt. Hirsch Natur-sokken zijn daarom goed te stoppen — de structuur is open genoeg om er een maasbol in te leggen.
Het wasvoorschrift is streng en dat is een goed teken: wolwasprogramma met zo weinig beweging als mogelijk, lage temperatuur, een mild wolwasmiddel met lanoline, geen wasverzachter, geen droger, liggend drogen en in model trekken. Over superwash zegt het merk niets, maar een sok die je zo moet behandelen heeft geen chlorering ondergaan; een superwashsok hoef je niet met lanoline te wassen.
Het merk zelf vermeldt nergens in welk land de sokken gebreid worden. Dat is een gat in het verhaal. De wol is gecertificeerd, de productieplaats niet verklaard.
Zelf ben ik fan van de sokken van Hirsch natur, net als de mensen die er reviews voor hebben achtergelaten. Ze zijn heerlijk warm en zacht, maar eerlijk is eerlijk: je moet ze niet als pantoffels gebruiken anders slijten ze snel. Ik maak me er wel schuldig aan, en verslijt daardoor helaas meerdere paren per winter. Ik neem me dan altijd voor om mijn pantoffels aan te trekken, maar op sokken lopen vind ik toch het fijnst. Dus die pantoffels vergeet ik na een paar dagen weer. Heel slecht en niet duurzaam, wel duur, ik weet het.
Geschikt voor: in huis in de pantoffel of slof en in de schoen. Zes kleuren, unisex, maten van kindermaat tot 47/48.
100% virgin wool schapenwollen sokken, 2 paar
100% virgin wool – exclusief product – schapenwollen sokken – 2 paar – bruin – maat 39/42
Twee paar zuivere scheerwol voor onder de tien euro per paar. Bij deze wollen sokken gaat het specifiek om wol van de eerste scheer van lammeren, de fijnste wol die een schaap in zijn leven geeft. De fabrikant is Wowerat GmbH in Solingen, Duitsland — een sokkenfabrikant, geen webshopmerk. Het wasvoorschrift is handwas of wolprogramma.
Reviews: 3,5 uit 5 over 27 beoordelingen op bol.com, en de verdeling is het verhaal. De positieve kant is eenduidig over warmte: “hele fijne warme sokken”, “de sokken zitten heerlijk warm en blijven tijdens het dragen goed omsloten”. De negatieve kant is net zo eenduidig en gaat helemaal over slijtage: “de hiel laat los, na precies vier keer dragen liet bij het eerste paar de hiel los”, “gaten vallen er spontaan in, nieuwe sokken”, “zat na twee keer dragen al twee gaten in”. Tsja, helaas kunnen we dat beamen, wollen sokken slijten snel als je ze als sloffen gebruikt, doe dat dus niet, of kies dikkere wollen sokken met alpaca wol.
Geschikt voor: in bed als wollen bedsokken, in huis in pantoffels of sloffen. Of in schoenen.
Wonky Line wollen sokken 100% natuurlijke wol, 2 paar – Onze Keuze
Wollen Sokken 100% Natuurlijke Wol – 2 Paar Dikke Warme Wintersokken Unisex – Thermisch Ademend Comfortabel
Twee paar dikke, ongekleurde wintersokken van 100% wol, unisex, en met honderd beoordelingen het best beoordeelde product op deze pagina.
Wonky Line is een merk dat zich toelegt op sokken van één materiaal: naast deze wollen sok verkopen ze een katoenen variant van 100% ongebleekt, ongekleurd katoen met een naadloze teen en een zachte boord. Dezelfde gedachte zit in deze sok. Hij is dik gebreid, in natuurlijke kleuren, en bedoeld voor de koude maanden — in huis, in de laars, of als je gewoon een stevige warme sok wilt zonder dat er een kunstvezel in zit. De fabrikant is UES Ltd.; het model staat sinds oktober 2024 in de handel.
Reviews: positief over 100 beoordelingen. Over warmte en afwerking is men eenduidig positief. Een Britse koper schrijft: “Aangenaam verrast door de structuur — zachter dan ik verwachtte — de dikte, de kwaliteit van het breiwerk en de warmte. Ik zou ze opnieuw kopen. Heel goed gemaakt.” Een Australische koper houdt het korter: “Precies zoals beschreven. Heerlijke warme sokken van pure wol. Zou ze zeker opnieuw kopen.”
Geschikt voor: in huis, in de laars, in bed. Dik, warm, unisex, in natuurlijke kleuren, twee paar voor onder de tien euro per paar. Het best beoordeelde product op deze pagina, en de enige waarvan het oordeel op een behoorlijk aantal kopers rust.
Mongolian Made wollen sokken van 100% kamelenwol
Mongolian Made Wollen Sokken van 100% Kamelenwol – Warme, Zachte & Ademende Heren- en Dames Sokken – Maat 37-48
De zachtste sok op deze pagina, en de meest ongebruikelijke. Kamelenwol is niet het grove buitenhaar dat je op een kameel ziet, maar het onderhaar: de fijne vacht die eronder zit en die het dier in het voorjaar zelf verliest. Deze komt uit de Gobiwoestijn in Mongolië, waar het verschil tussen zomer en winter zo extreem is dat de kamelen een uitzonderlijk fijn onderhaar aanmaken.
Twee dingen maken kamelenwol interessant voor wie wol niet verdraagt. Het is fijner dan gewone schapenwol, en de prikkelgrens zit rond de dertig micron: vezels dikker dan dat drukken bij aanraking het zenuwuiteinde in je huid in en dát voelt als prikken, niet een allergie. En de mulesingvraag bestaat hier niet, om de simpelste reden: het is geen schaap.
Wasvoorschrift: wolprogramma 30 graden, wolwasmiddel, geen bleek, geen wasverzachter, geen droger. Mongolian Made wijst er zelf op dat wol zelfreinigend is en dat je kamelenwol vaker kunt luchten dan wassen. Dat is geen marketing: wol neemt vocht op in de vezel in plaats van aan het oppervlak, waardoor bacteriën minder kans krijgen.
Reviews: positief over warmte en zachtheid.
Geschikt voor: in bed, in huis op pantoffels, en voor iedereen die wol in principe wil maar bij schapenwol gaat krabben.
Skéépe Texelse schapenwollen sokken met alpaca
Skéépe Texelse schapenwollen sokken met Alpaca – Licht grijs – Middel lang – 100% wol – Dames & Heren
De enige sok op deze pagina waarvan je de boerderij kunt opzoeken.
80% Texelse schapenwol, 20% alpacawol. Skéépe zit in De Koog op Texel en haalt de schapenwol bij Texelse boeren; de alpacawol komt van Alpaca Eco Farm. Dat is een korte keten die je zelf kunt nalopen, en dat is iets anders dan “wol uit Europa” op een specificatieblad.
De verhouding is slim gekozen. Texelse wol is een stevige scheerwol — Texelaars zijn vleesschapen met een vrij grove vacht, duurzaam maar niet zacht. De twintig procent alpaca brengt daar de fijnheid in: alpacavezel is dunner, holler en daardoor warmer per gram, en bevat geen lanoline. Het resultaat is een stevige sok die niet schuurt.
Het wasvoorschrift is het strengste van alle zeven: alleen handwas. Dat is lastig, maar het is ook het duidelijkste bewijs dat deze wol onbehandeld is. Een sok die je alleen met de hand mag wassen heeft geen chloorbehandeling en geen kunststoflaagje gehad; dat is precies waar superwash voor bedoeld is. In de praktijk is het wolwasprogramma ook veilig, dus ik zou het met een gerust hart daarop wassen, mits met wolwasmiddel en maximaal 30 graden.
Mulesing: Texelaars zijn geen merino’s en er wordt in Nederland niet gemuleseerd, dus die ingreep speelt hier niet. Alpaca’s worden evenmin gemuleseerd — de ingreep bestaat alleen bij merinoschapen met huidvouwen op de achterhand.
Reviews: 5,0 uit 5 op bol.com, maar over één beoordeling. Die ene is wel precies waar het over gaat: “warme sokken die niet knellen aan de bovenkant, kwaliteit van vroeger, zonder nepaanvullingen.” Eén review is geen bewijs; behandel het als één mening van iemand die hem gekocht heeft.
Geschikt voor: in de schoen, in de laars, in bed. Middellang model, dames en heren, maten 39-41 en 42-44. Beige en lichtgrijs.
Mongolian Made wollen sokken 100% schapenwol, 3 paar
Mongolian Made Wollen Sokken 100% Schapenwol – Heren- en Dames Sokken – 3-paar
Dezelfde sok als nummer één, maar per drie: €11,98 per paar in plaats van €14,99. Drie euro per paar goedkoper, en de enige manier op deze pagina om onder de twaalf euro per paar echte wol te kopen.
De reden om deze te nemen is praktisch. Wollen sokken wil je niet elke dag wassen (dat hoeft ook niet, wol luchten werkt beter dan wol wassen), maar je moet er wel genoeg hebben om te rouleren. Drie paar is ongeveer het minimum om een winter door te komen zonder dat er steeds een paar aan de lijn hangt.
Samenstelling, herkomst, wasvoorschrift en reviews: zie hierboven bij de omschrijving van één paar.
Geschikt voor: wie al weet dat hij wollen sokken wil en er een voorraad van wil.
Reviews 95% wollen sokken dames en heren
Green-goose Alpaca Sokken Heren, 2 paar
green-goose® Alpaca Sokken | Heren | Donker Grijs en Blauw | 2 Paar | 95-100% Alpaca Wol | Maat 43-46 | Heerlijk Warm en Rekbaar
Twee paar alpacasokken , van een Nederlands bedrijf dat zelf verklaart dat er geen synthetische vezels in zitten. In de beschrijving staat het: “Er zijn geen synthetische stoffen in jouw Alpaca Sokken verwerkt — puur natuur dus.” Dat is een verklaring van de partij die er wettelijk verantwoordelijk voor is. Maar toch is het enigzins verwarrend omdat veel bij veel alpaca sokken van Green-goose wél 95% wol staat. We weten het dus niet zeker. En hebben in dit geval ook niet de fabrikant gemaild, omdat we genoeg alternatieven hadden gevonden.
Hoeveel van die 95 of 100 procent precies alpaca is tegenover andere wol, verklaart het merk niet. Alpaca ís wol — maar wie specifiek voor alpaca komt, weet het dus niet zeker.
Geschikt voor: in huis en in bed, voor wie alpaca wil proberen zonder er veel aan te wagen. Maat 43-46, donkergrijs en blauw.
Colors of Joy, 6 paar alpakasokken, multicolour
6 Paar Alpaka Wollen Sokken – Multicolour – 100% Wol – Colors of Joy – div maten
85% alpaca, 10% katoen, 5% polyester. Zes paar voor €5,49 per paar: met afstand de laagste prijs per paar op deze pagina.
Eén detail dat je moet weten als je precies wilt zijn: de fabrikant noemt die laatste vijf procent op sommige van zijn eigen pagina’s acryl en op andere polyester. Dat zijn twee verschillende kunstvezels. Dat hij ze door elkaar gebruikt, betekent dat niemand in de keten precies bijhoudt wat het is. Voor vijf procent maakt het praktisch weinig uit — beide zijn kunststof die microplastics afgeeft bij het wassen — maar het is wel typerend voor dit segment. Acryl en polyester zijn niet elastisch, dus deze vijf procent zit er niet in voor de pasvorm, zoals elastaan in een boord. Het maakt de sok wel steviger.
De 10% katoen maakt de sok ook net iets steviger, wat ons betreft een fijne bijkomstigheid.
Er zijn helaas nog geen reviews. Wij hebben zes verschillende verkoop pagina’s van deze sok bekeken, verspreid over drie webshops, en op geen enkele staat één beoordeling. Dat betekent dat we over duurzaamheid, maatvoering en krimp niets kunnen zeggen wat op ervaring berust. Ga er niet van uit dat hij slijt als Hirsch Natur of als de Skéépe; ga er ook niet van uit dat hij dat niet doet. Het is onbekend. Wij hebben de sokken overigens wel zelf besteld om te testen (2 oktober 2026), en zullen zo snel mogelijk verslag doen 😉
Mulesing: niet aan de orde bij alpaca: de ingreep bestaat alleen in Australie bij merinoschapen met huidvouwen.
Wasvoorschrift: klein wasje op 30 graden of handwas, en luchten tussendoor. Dat past bij onbehandelde vezel.
Geschikt voor: in huis, op sloffen, en in bed als je het niet erg vindt dat er katoen in zit. Maten 35-38, 39-42 en 43-47, afhankelijk van de variant. Kies deze als de prijs per paar het zwaarst weegt en je de vijf procent bewust accepteert — en kies hem niet als je juist voor de vochtregulatie van wol komt.
Wollen bedsokken: wat maakt een sok geschikt om in te slapen
Veel mensen gaan in de winter op zoek naar wollen bedsokken, en dat is niet vreemd: warme voeten zijn een van de best onderzochte manieren om sneller in slaap te vallen.
Het mechanisme is thermoregulatie. Om in slaap te komen moet je kerntemperatuur zakken, en je lichaam doet dat door warmte af te voeren via handen en voeten. Lukt dat niet — koude voeten, vaatvernauwing — dan blijft je kern warm en blijf je wakker. Kräuchi en collega’s publiceerden dit in 1999 in Nature onder de titel Warm feet promote the rapid onset of sleep: de mate waarin je voeten doorbloed raken voorspelt hoe snel je in slaap valt.
Er is ook direct onderzoek naar bedsokken. Ko en Lee (2018) lieten zes jonge mannen in een gekoelde kamer van 23 graden twee nachten slapen, met en zonder bedsokken. Mét sokken vielen ze gemiddeld 7,5 minuut sneller in slaap, sliepen ze 32 minuten langer, werden ze half zo vaak wakker en ging de slaapefficiëntie van 86 naar 94 procent.
Twee eerlijke kanttekeningen bij dat onderzoek. Zes deelnemers is heel klein, dus de getallen zijn een richting en geen uitkomst. En de sokken in die studie waren van polyester met een beetje polyurethaan — het onderzoek laat dus zien dat wárme voeten helpen, niet dat wóllen sokken helpen.
Waarom je dan toch wol zou willen in bed: niet om de warmte, maar om het vocht. Voeten transpireren ook onder de dekens. Wol neemt waterdamp op in de vezel zelf — tot ongeveer een derde van haar eigen gewicht — in plaats van aan het oppervlak, en voelt daardoor nog droog aan als er al flink wat vocht in zit. Daar komt bij dat de vezel bij het opnemen van vocht warmte afgeeft, de zogeheten sorptiewarmte, een effect dat Stuart, Schneider en Turner in 1989 in de Textile Research Journal beschreven. Een polyestersok kan geen van beide: die houdt het vocht aan de buitenkant van de vezel en voelt klam.
De eigenschappen van een goede wollen bedsok
- Dik genoeg om te isoleren, maar niet zo dik dat je voet gaat zweten
- Een ruime, niet-knellende boord — in bed wil je geen elastiek in je kuit
- Geen kunststof op de zool, want daar zit je vocht
- Fijne vezel, anders prikt hij juist als je stil ligt
Wie dit principe verder wil doortrekken: hetzelfde geldt voor wat er bóven je ligt, en daarover schreven wij in een wollen deken en je nachtrust en in de beste wollen plaids en dekens.
Van de acht op deze pagina zijn Skéépe Texel en de kamelenwol van Mongolian Made daar het meest geschikt voor: dik, zacht genoeg om stil in te liggen, en zonder versterking op de zool. De 100% virgin wool kan ook — die is warm, en in bed slijt hij nergens, waar hij in een schoen juist snel doorgaat.
Wollen sokken voor dames en heren: is er verschil?
Praktisch nauwelijks. Alle zeven sokken op deze pagina zijn unisex; het verschil zit in de maat, niet in het garen of de pasvorm.
Waar je wel op moet letten:
- Maatvoering per paar, niet per nummer. Wollen sokken worden vrijwel altijd in maatvakken verkocht: 35-38, 39-42, 43-46, soms 37/39 en 46/48. Een wollen sok rekt bovendien iets op in de lengte bij dragen en krimpt licht bij wassen, dus een maatvak is realistischer dan een exact nummer. Zit je op de grens, neem dan de kleinere maat: wol geeft mee, een te grote wollen sok vouwt in je schoen en gaat daar stuk.
- Vrouwen hebben vaker koude voeten, dat heeft te maken met hun fysiologie. Vrouwen vernauwen de bloedvaten in handen en voeten sneller om de kerntemperatuur vast te houden. Voor een sok betekent dat: kies eerder een dikkere of fijnere vezel (kamelenwol, alpaca) dan een dunnere.
- Hirsch Natur heeft wijdtematen. Dat merk levert naast de gewone maten ook een bredere uitvoering en een extra lang model. Praktisch voor brede voeten of hoge wreven, en dat zie je bij de andere merken niet.
- Herenmaten boven 46 zijn schaars bij echte wollen sokken. Hirsch Natur gaat tot 47/48, Mongolian Made tot 46/48. Daarboven wordt het zoeken.
Schapenwol, merino, alpaca of kamelenwol: welke wol voor welke voet
De vier soorten op deze pagina doen echt niet hetzelfde. Wij schreven hier daarom een uitgebreide blog over: verschillende soorten wol voor elk gebruik. Dat wol al eeuwen gebruikt wordt voor precies deze eigenschappen, beschreven wij in wol als helende traditie.
Waar het plastic in wollen sokken zit
Dit is de reden dat deze pagina bestaat. “Wollen sokken” in een webshop betekent bijna nooit sokken van wol.
Polyamide (nylon), 15 tot 25 procent. Zit op hiel, teen en zool, omdat wol daar het eerst doorgaat. Vanuit de fabrikant volstrekt logisch: zonder nylon krijg je retouren. Vanuit jouw voet betekent het dat er een kunststofvlak precies op de plek zit waar je het meest transpireert en de meeste wrijving maakt. Alleen Hirsch Natur vermeldt expliciet dat die versterking er niet is.
Elastaan, 2 tot 5 procent. Zit in de boord zodat de sok blijft zitten, of door de hele sok voor de pasvorm. Een sok met “95% alpacawol” op het label heeft die vijf procent meestal door de hele sok zitten. Bij Hirsch Natur zit bij een deel van de modellen elastisch garen alleen in de bovenste vijf centimeter van de boord, in de steek verwerkt — dat is iets anders dan elastaan door het hele weefsel, maar het is niet nul.
Polyacryl. Dit is de grote. Polyacryl is een kunstvezel die op wol lijkt: pluizig, warm, en spotgoedkoop. Hij wordt gebruikt om een sok wollig te laten voelen tegen een fractie van de prijs. Bij een van de alpacasokken die wij hebben nagekeken was dat zestig procent, terwijl op de buitenverpakking “100% alpaca” stond en de echte samenstelling pas op het ingenaaide label. Een “alpacasok” die vooral polyacryl is, is voor het oog en voor de hand niet te onderscheiden van een echte — alleen aan het label.
Waarom dit meer is dan een materiaalvoorkeur: synthetische vezels laten bij elke wasbeurt microplastics los, en bij polyester is gemeten dat dat gewoon doorgaat na vele wasbeurten in plaats van af te nemen. Een sok die je wekelijks wast is daarmee een terugkerende bron. Dat je die vezel ook nog een hele dag tegen je voetzool aan hebt, is een tweede kwestie; wij hebben daar eerder over geschreven in polyamide in kleding en polyester in kleding. Een overzicht van de alternatieven staat bij kleding van natuurlijke materialen.
Hoe je het zelf controleert
- Lees de specificatietabel, niet de titel. Bij de drie sokken die wij om deze reden hebben laten vallen, stond het goede antwoord nooit in de productnaam.
- Lees het ingenaaide label, niet de verpakking. Een kartonnen hoes mag “100% ALPAKA” als merknaam dragen; alleen het ingenaaide label is de wettelijke samenstelling. Dat is bij een van de drie precies het verschil tussen zestig procent kunststof en wat de voorkant belooft.
- Zoek de fabrikant of de verkoper op. In alle drie de gevallen gaf de eigen webshop van het merk of van de verkoper de echte samenstelling, en de productpagina bij de grote retailer niet. Dat kostte één zoekopdracht per product.
- Vertrouw het materiaalveld in een webshop niet, in geen van beide richtingen. Dat veld wordt door de verkoper zelf ingevuld en door niemand gecontroleerd. Wij hebben er bij het maken van deze pagina drie keer naast gezeten door het wél te geloven:
| Wat het veld zei | Wat er werkelijk aan de hand was |
|---|---|
| Materiaal 1: 100% | Het ingenaaide label gaf 60% polyacryl, 33% alpaca, 7% polyamide |
| Materiaal 1: Wol, 100% | De verkoper gaf op zijn eigen webshop 85% alpaca, 10% katoen, 5% acryl |
| Materiaal 1, 2 en 3 alle drie “100%” | Onbruikbaar; de verklaring van de fabrikant in de beschrijving was hier de bron, en die was gunstig |
Dat laatste geval is het belangrijkste om te onthouden, want het wijst de andere kant op: een onbruikbaar veld betekent niet dat er iets verkeerd in zit. Zoek de maker op en lees wat die zegt. En wat de maker zegt, wordt pas zeker door het ingenaaide label. 5. Wantrouw “100%” in een productnaam. Als het de naam van de lijn is in plaats van de samenstelling, staat het altijd in de titel en nooit in de tabel. 6. Kijk naar het wasvoorschrift. Mag een “wollen” sok op 40 graden in de gewone was zonder uitleg, dan is hij óf grotendeels kunststof, óf superwash behandeld.
Superwash: machinewasbare wol met een laagje plastic
Een bijzonder geval, want hier staat het niet op het label.
Wol krimpt in de machine omdat de schubjes op de vezel in elkaar haken. Superwash lost dat op in twee stappen: de schubjes worden met chloor weggeëtst, en daarna wordt er een dun polymeerlaagje over de vezel aangebracht — een polyamide-epichloorhydrineharts, meestal onder de naam Hercosett. Het resultaat is wol die je in de machine kunt wassen. Het is ook wol met een kunststoflaagje eromheen.
Dat laagje hoeft niet gedeclareerd te worden, want het is geen vezel. Een sok met “100% wol” op het label kan dus superwash zijn.
Hoe je het eruit haalt zonder het te kunnen lezen: aan het wasvoorschrift. Is een 100%-wollen sok machinewasbaar zonder dat de verkoper uitlegt waarom, dan is dat een signaal. Schrijft de verkoper handwas voor, of een wolprogramma met wolwasmiddel en liggend drogen, dan is de wol vrijwel zeker onbehandeld.
Op deze pagina:
- Skéépe Texel schrijft alleen handwas voor. Onbehandeld.
- Hirsch Natur schrijft een wolwasprogramma met minimale beweging en een wolwasmiddel met lanoline voor. Een superwashsok heeft geen lanolinewasmiddel nodig. Onbehandeld.
- Mongolian Made schrijft wolprogramma 30 graden voor, geen wasverzachter, geen droger, en wijst erop dat wol zelfreinigend is. Past bij onbehandelde wol.
- 100% virgin wool schrijft handwas of wolprogramma voor. Past bij onbehandelde wol.
- green-goose geeft machinewas óf handwas. Alpaca heeft minder schubjes dan schapenwol en vilt daardoor minder snel, dus machinewasbare alpaca hoeft geen superwash te zijn — maar hier is het wasvoorschrift geen bewijs in één van beide richtingen.
- Wonky Line — geen wasvoorschrift gevonden. Niet te zeggen.
Geen van de zes merken noemt superwash expliciet, in geen van de twee richtingen. Dit is dus een redenering uit het wasvoorschrift, geen verklaring van de fabrikant. Wil je zekerheid, dan is het waslabel in huis het laatste woord.
Mulesing en wollen sokken
Mulesing is het wegsnijden van huid rond de achterhand van merinoschapen, om te voorkomen dat vliegen er eitjes in leggen. Het gebeurt vooral in Australië, bij merino’s, meestal zonder pijnbestrijding. Voor wie wol koopt is het de belangrijkste dierenwelzijnsvraag die er is, en bijna geen enkele verkoper zegt er iets over.
Er zijn drie manieren om er zekerheid over te krijgen, en op deze pagina komen ze alle drie voor.
Route 1 — het is gecertificeerd. Hirsch Natur gebruikt kbT-wol. Dat keurmerk eist soortgerichte houderij en sluit mutilaties zoals mulesing uit. Dit is de enige sok op deze pagina waarvoor een onafhankelijke partij dit controleert.
Route 2 — het dier is geen schaap. Mulesing bestaat alleen bij merinoschapen met huidvouwen op de achterhand. De kamelenwol van Mongolian Made en de 20 procent alpaca bij Skéépe kunnen dus per definitie niet van een gemuleseerd dier komen.
Route 3 — de herkomst sluit het uit. Mongoolse steppeschapen zijn geen merino’s, en Texelaars al helemaal niet: dat zijn vleesschapen met een grove vacht en geen huidvouwen. In Nederland wordt niet gemuleseerd. Voor de Mongoolse schapenwol en de Texelse wol van Skéépe is de vraag daarmee niet aan de orde.
Wollen sokken wassen, drogen en stoppen
Was minder dan je denkt. Wol is zelfreinigend doordat de vezel vocht naar binnen trekt en lanoline vuil en water afstoot. Een wollen sok die een dag aan geweest is en een nacht luchtend aan de lijn hangt, is weer fris. Pas als er een geur in blijft zitten, is er een wasbeurt nodig. Vier keer dragen tussen twee wasbeurten is normaal.
Luchten werkt. Binnenstebuiten, een nacht op een hangertje of over de rand van de wasmand, bij voorkeur buiten of bij een open raam. Vochtige lucht helpt zelfs: de vezel neemt het op en geeft de geur mee los.
Als je wel wast: wolprogramma of handwas, maximaal 30 graden, wolwasmiddel (geen gewoon wasmiddel — de enzymen daarin breken keratine af, en keratine is wol), geen wasverzachter, geen bleek, geen voorwas. Zo weinig trommelbeweging als het programma toestaat; krimp komt van beweging, niet van temperatuur.
Nooit in de droger. De combinatie van warmte en beweging vilt de sok tot een maat kleiner. Liggend drogen op een handdoek, in model getrokken, niet op de verwarming en niet in de zon.
Stoppen is hier echt de moeite. Bij sokken zonder kunststofversterking valt het eerste gat op hiel of teen, meestal eerder dan je zou willen — bij de 100% virgin wool op deze pagina melden meerdere kopers dat na een paar keer dragen. Een maasbol, een stopnaald en wat restgaren verlengen de levensduur met jaren, en bij wol is gestopt werk nauwelijks te zien omdat de vezel zich aan elkaar zet. Wie dat niet wil doen, zit beter bij een sok waar polyamide op de slijtplekken zit — maar dan koopt hij geen 100% wol.
Veelgestelde vragen (FAQ) over wollen sokken
Wat is het voordeel van wollen sokken?
Wol neemt waterdamp op in de vezel zelf, tot ongeveer een derde van haar eigen gewicht, en voelt daardoor nog droog aan als er al flink wat vocht in zit. Daardoor blijven je voeten warm als ze transpireren, waar een katoenen of synthetische sok klam wordt. Wol geeft bij het opnemen van vocht ook warmte af — de sorptiewarmte — en blijft langer fris doordat vocht niet aan het oppervlak blijft waar bacteriën bij kunnen.
Zijn wollen sokken goed voor je voeten?
Voor warmte en vochtregulatie wel. Het punt waar het misgaat is wrijving: wol zonder versterking slijt sneller dan een sok met nylon, en een te grote wollen sok vouwt in je schoen en kan drukplekken geven. Neem bij twijfel de kleinere maat van het maatvak. En een wollen sok doet het beste werk in een schoen die zelf ook ademt — zie schoenen zonder plastic.
Wat is het verschil tussen katoenen en wollen sokken?
Katoen neemt vocht op aan het oppervlak van de vezel en wordt daar nat van; nat katoen koelt af en voelt klam. Wol neemt het vocht in de vezel op en blijft droog aanvoelen. Daarom is katoen fijn bij warm weer en in de schoen van iemand die weinig transpireert, en wol beter bij koude of wisselende omstandigheden. Wij hebben dat uitgewerkt in 100% katoenen sokken zonder elastaan, en waarom die zo moeilijk te vinden zijn staat in dit artikel.
Wat zijn de warmste wollen sokken?
Niet de dikste, maar de sokken met de meest holle vezel en de minste kunststof. Kamelenwol en alpacawol zijn per gram warmer dan schapenwol doordat de vezel van binnen hol is en lucht vasthoudt. Van de sokken op deze pagina zijn dat de kamelenwol van Mongolian Made en de Texel-alpacamix van Skéépe.
Prikken wollen sokken?
Dat hangt af van de vezeldikte, niet van de wolsoort. Boven ongeveer 30 micron buigt de vezel niet mee als hij je huid raakt en voelt dat als prikken. Fijnere wol — kamelenwol, alpaca, superfine merino — blijft daaronder. Wat mensen “wolallergie” noemen is in de meeste gevallen dit mechanische effect en geen allergie, en dat betekent dat een fijnere wol wel kan werken waar een grove niet werkte.
Kunnen wollen sokken in de wasmachine?
Op wolprogramma, maximaal 30 graden, met wolwasmiddel, zonder wasverzachter en nooit in de droger. Bij Skéépe op deze pagina is zelfs alleen handwas voorgeschreven. Mag een wollen sok zonder uitleg in de gewone was, dan is hij óf grotendeels kunststof, óf superwash behandeld — dat laatste betekent dat de vezel gechloreerd is en een kunststoflaagje heeft gekregen.
Hoe vaak moet je wollen sokken wassen?
Veel minder vaak dan katoenen. Wol is zelfreinigend; een nacht luchten is meestal genoeg. Vier keer dragen tussen twee wasbeurten is normaal, en minder wassen is de belangrijkste manier om een wollen sok lang goed te houden. Ik was mijn wollen sokken soms wekenlang niet, en ze gaan niet stinken, echt niet…
Zijn wollen sokken mulesingvrij?
lleen als het merk dat verklaart of als de wolsoort het uitsluit. Mulesing komt voor bij Australische merinoschapen; alpaca, kamelenwol en niet-merino scheerwol uit Nederland of Mongolië vallen er buiten. Van de sokken op deze pagina heeft alleen Hirsch Natur een keurmerk (kbT) dat het door een onafhankelijke partij laat controleren.
Zit er plastic in wollen sokken?
Bijna altijd. De gebruikelijke toevoegingen zijn 15 tot 25 procent polyamide op hiel, teen en zool, en 2 tot 5 procent elastaan in de boord of door de hele sok. Bij goedkope “alpacasokken” is polyacryl de grote: wij vonden er een die voor zestig procent uit polyacryl bestond terwijl “100% alpaca” op de verpakking stond. Het staat op het ingenaaide label, niet in de productnaam — en ook niet altijd in het materiaalveld van de webshop.