Bij Jonaterra kiezen we bewust voor kleding van 100% natuurlijke vezels. Dat betekent kleding van katoen, wol, linnen of zijde. Geen polyester, geen elastaan, geen nylon, en óók geen bamboe viscose. Deze blog legt uit waarom we geen plasticsoorten zoals polyester, elastaan en nylon in onze kleding willen— niet op basis van onderbuikgevoel (al klopte dat wel), maar op basis van wetenschappelijk onderzoek. In een volgende blog zullen we ingaan waarom we geen fan zijn van bamboe viscose.
Wat is polyester in kleding?
Polyester is een synthetische vezel gemaakt van aardolie. De volledige chemische naam is polyethyleentereftalaat, afgekort PET — dezelfde stof die wordt gebruikt voor plastic flessen. Vandaar dat veel kleding gemaakt is van gerecyclede PET flessen (en vervolgens wordt gegreenwashed tot duurzaam). Polyester wordt gemaakt door een chemisch proces waarbij petroleumderivaten worden samengesmolten tot lange, sterke vezels. Die vezels worden vervolgens gesponnen tot garen en geweven of gebreid tot stof.
Polyester kleding is synthetisch — volledig gemaakt van plastic. Het is geen halfnatuurlijk product, geen bewerkte plantenvezel, maar een kunststof van begin tot eind.
Momenteel bestaat bijna 70% van alle wereldwijd geproduceerde kleding voor een deel of volledig uit polyester (Pinto & Peleg Mizrachi, 2025). Niet alleen in de Fast Fashion industrie, hoewel daar het aandeel aanzienlijk hoger ligt (dan 70% dus). Polyester is goedkoop, slijtvast, kreukvrij en houdt zijn vorm goed. Dat zijn de redenen waarom de textielindustrie er massaal voor kiest — niet omdat het goed is voor jou.
Wat doet polyester in kleding? De gezondheidsrisico’s
In deze blog gaan we in op 5 wetenschappelijke artikelen die ieder een gezondheidsrisico van polyester onderzoeken en bespreken. Deze blog beperkt zich dus tot deze wetenschappelijke inzichten. Uiteraard kunnen er meerdere inzichten van risico’s zijn.
1. Polyester en bacteriën: de wetenschap spreekt
Een van de meest directe gezondheidsrisico’s van polyester kleding is de bacteriegroei die het bevordert. Een studie gepubliceerd in Applied and Environmental Microbiology (Callewaert et al., 2014, PMC4249026) onderzocht de microbiële groei en geurontwikkeling in katoenen en polyester T-shirts na een intensieve spinningsessie bij 26 gezonde deelnemers.
De resultaten zijn opvallend. Polyester T-shirts scoorden significant slechter op aangenaamheid van geur dan katoenen T-shirts — met een gemiddelde hedonische waarde van -2,04 voor polyester versus -0,61 voor katoen op een schaal van -4 (zeer onaangenaam) tot +4 (zeer aangenaam). De polyester shirts roken significant muwer, sterker, ammoniaachtiger en zuurder na gebruik.
Maar het gaat verder dan geur. Het onderzoek toonde aan dat de samenstelling van kledingvezels selectieve bacteriegroei bevordert. Micrococcus spp. werden aangetroffen op bijna alle synthetische shirts en werden vrijwel uitsluitend op polyester gevonden. In het laboratoriumexperiment liet polyester de grootste groei zien van Micrococcus luteus — een toename van 1 log, ofwel tien keer zoveel bacteriën als op katoen.
Dit is relevant omdat bacteriën op kleding niet alleen geur veroorzaken. Ze kunnen ook huidirritatie, allergische reacties en dermatologische infecties veroorzaken — met name bij mensen met een gevoelige huid of een verminderd immuunsysteem (Pinto & Peleg Mizrachi, 2025).
Bijna 100% van de sportkleding is gemaakt van polyester. Terwijl je sport staat je lichaam bloot aan verhoogde temperatuur, zweet en wrijving — precies de omstandigheden waarbij bacteriën optimaal gedijen op synthetische vezels. Katoen gedraagt zich fundamenteel anders: het neemt vocht op en geeft het af, waardoor het minder aantrekkelijk is als voedingsbodem voor bacteriën. Bij Jonaterra sporten we daarom het liefst in katoen of wol. Wol kan een fijnere keuze zijn omdat het vocht beter reguleert dan katoen. Het nadeel is dat niet iedereen zin heeft om wol voorzichtig te wassen. Het voordeel is dat wol minder hoeft te worden gewassen. Ja echt, ook als je erin sport…
2. Bisfenolen in polyester kleding: een onverwachte bron
Bisfenol A (BPA) ken je misschien van plastic drinkflessen en voedselverpakkingen. Maar een recente studie gepubliceerd in Environmental Science and Pollution Research (Jurikova et al., 2024, PMC11415442) toont aan dat kleding — zowel van conventioneel als van gerecycled materiaal — een significante bron van bisfenolen is die tot nu toe onderbelicht blijft.
Het onderzoek analyseerde 57 textielmonsters (24 van conventioneel materiaal, 33 van gerecycled materiaal) op de aanwezigheid van BPA, BPS, BPB en BPF. De bevindingen zijn zorgwekkend: in zowel conventioneel als gerecycled textiel werden bisfenolen aangetroffen, met grote variabiliteit in concentraties. De dermale blootstelling — via directe huidcontact met natte stof, zoals bij zweten — kan de nieuwe EFSA-limiet voor BPA overschrijden.
Dit is relevant voor iedereen die dagelijks polyester kleding draagt, maar het is bijzonder relevant voor sportkleding en ondergoed waarbij de stof langdurig direct op de huid zit en er zweet bij komt kijken. Gerecycled polyester — dat steeds populairder wordt als “duurzame” keuze — bevat bovendien bisfenolen die afkomstig zijn van de plastic producten waaruit het is gerecycled.
Een praktische aanbeveling die de onderzoekers doen: was nieuwe kleding altijd minstens één keer voordat je hem voor het eerst draagt. Dit verlaagt de concentratie bisfenolen aantoonbaar. Maar het elimineert ze niet volledig.
3. PFAS in polyester buitenkleding: beetje PFAS erbij?
Polyester wordt veel gebruikt voor buitenkleding, wandeljassen en regenkleding. Om deze kleding waterafstotend te maken, worden duurzame waterafstotende coatings (DWR) aangebracht op basis van per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS). Een studie gepubliceerd in Environmental Science & Technology (Van der Veen et al., 2022, PMC9069696 onderzocht de effecten van veroudering, wassen en drogen in de droogtrommel op PFAS-concentraties in polyamide en polyester stoffen met DWR-coatings.
De conclusies zijn opmerkelijk: veroudering van de coating leidt tot een toename van de concentratie PFAS in de stof — bij de FC-6 chemie een toename van factor 3,6 tot 15. Wassen verlaagt de PFAS-concentraties weliswaar deels, maar tegelijkertijd kunnen vluchtige PFAS-verbindingen toenemen als gevolg van het wasproces. Dit betekent dat PFAS-verbindingen niet alleen in het waswater terechtkomen en zo in het milieu belanden, maar ook dat de concentraties in bepaalde verbindingen in de stof kunnen stijgen bij combinatie van veroudering en wassen.
PFAS zijn “forever chemicals” — ze breken niet af in het milieu of in het menselijk lichaam. Ze worden in verband gebracht met immuunsuppressie, hormoonverstoring, lever- en nierschade en een verhoogd risico op kanker (Pinto & Peleg Mizrachi, 2025).
Tegenwoordig zijn steeds meer mensen zich bewust van PFAS in hun kookgerei en kiezen daarom voor PFAS-vrije pannen. Echter wordt PFAS dus ook veel aangetroffen op plastic kleding.
4. Zware metalen in polyester vezels
Polyester kleding bevat vaak zware metalen als additief. Antimonium (Sb) wordt bijvoorbeeld gebruikt als katalysator bij de productie van PET — en daarmee van polyester. Een studie gepubliceerd in het Journal of Hazardous Materials (Zuo et al., 2023) toonde aan dat polyester textiel significant hogere concentraties antimonium bevat dan andere textielsoorten, met name tapijten en truien. Antimonium lekt uit polyester microvezels in biologische vloeistoffen — waaronder speeksel en longvloeistof.
Een eerder onderzoek (Rovira et al., 2015) stelde vast dat polyester kleding hoge concentraties antimonium bevat — tot 141 mg/kg — en dat de niet-carcinogene risicobeoordeling voor antimonium via huidcontact met kleding boven de 10% van de veiligheidsgrens uitkwam voor dermaal contact.
Chromium werd gevonden in polyamide donkere kleding in hoge concentraties (605 mg/kg). Koper werd aangetroffen in groene katoenen stoffen (rondom 280 mg/kg). Zware metalen bereiken het menselijk lichaam via huidabsorptie uit kleding die direct op de huid zit — en kunnen zich ophopen in organen bij langdurige blootstelling.
5. Microplastics: polyester in kleding slijt en verspreidt zich
Bij elke wasbeurt geven polyester kleding microplastische vezels af. Een studie gepubliceerd in Environmental Pollution (Zhang et al., 2025) onderzocht voor het eerst nauwkeurig hoeveel polyester microplastics vrijkomen uit katoen/polyester mengweefsels — de meest gebruikte textielcombinatie in alledaagse kleding, beddengoed en institutioneel textiel.
De bevindingen zijn bijzonder: het loslaten van microplastics uit gemengde weefsels is vaak significant hoger dan uit 100% polyester stoffen. De reden: kortere polyesterstaplevezel in gemixte stoffen is gevoeliger voor het loskomen van microdeeltjes. Zowel de weefstructuur als de verhouding polyester in het mengsel beïnvloeden de hoeveelheid microplastics die vrijkomt. Denk je er dus goed aan te doen om niet iets van 100% polyester maar van 50% polyester en 50% katoen te kopen…blijkt dat het voor de microplastics averechts werkt.
Mensen worden geschat blootgesteld te zijn aan tussen de 74.000 en 113.000 microplastische deeltjes per jaar via voeding, inademing en huidcontact. Microplastics zijn inmiddels aangetroffen in menselijk bloed, longweefsel, placentaweefsel en zelfs hersenweefsel (Nature Medicine, 2025, aangehaald in Pinto & Peleg Mizrachi, 2025). De gezondheidseffecten op lange termijn zijn nog volop in onderzoek, maar er zijn al significante aanwijzingen voor ontstekingsprocessen en mogelijke genotoxische effecten.
Het tegenovergestelde van schadelijk polyester beddengoed? Een wollen deken — die reguleert temperatuur, voert vocht af en geeft geen microplastics af. Wetenschappelijk onderbouwd. Lees meer over waarom wol de beste keuze is voor je nachtrust.
Is polyester in kleding schadelijk? — De samenvattende conclusie
Ja. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat:
Polyester de selectieve bacteriegroei bevordert— met name Micrococcus spp. — wat leidt tot significant onaangenamere geur en een verhoogd risico op huidirritatie en infecties na gebruik (Callewaert et al., 2014).
Polyester kleding bevat bisfenolen zoals BPA en BPS die bij zweten door de huid kunnen worden opgenomen en de EFSA-limiet kunnen overschrijden (Jurikova et al., 2024).
Polyester buitenkleding met PFAS-coating geeft “forever chemicals” vrij bij veroudering en wassen — deels in het milieu, deels terug in de stof (Van der Veen et al., 2022).
Polyester vezels bevatten zware metalen zoals antimonium, koper en chromium die kunnen lekken via huidcontact en via ingeslikt of ingeademd microplastic (Rovira et al., 2015; Zuo et al., 2023).
Polyester slijt en geeft bij elke wasbeurt microplastics af — in hogere concentraties dan eerder gedacht, zeker in gemengde weefsels (Zhang et al., 2025).
Wat kun je doen om blootstelling aan polyester in kleding te voorkomen?
Kies consequent voor kleding van 100% natuurlijke vezels — katoen, wol, linnen of zijde. Vermijd vooral polyester in ondergoed, sokken en sportkleding — de categorieën waarbij de stof het langst en meest intensief direct op de huid zit. Was nieuwe kleding altijd minstens één keer voor het eerste gebruik. Check het label: ook kleding die zichzelf “duurzaam” of “gerecycled” noemt kan polyester bevatten.
Bij Jonaterra vind je een selectie van kleding van natuurlijke materialen zoals:
- 100% katoenen ondergoed voor dames en heren
- 100% katoenen sokken voor dames en heren
- Basic shirt met lange mouwen voor voor dames en heren
Veelgestelde Vragen (FAQ) over Polyester in Kleding
Is polyester kleding synthetisch?
Ja, volledig. Polyester behoort tot de groep synthetische vezels, net als nylon, elastaan en acryl. Al deze vezels worden gemaakt uit aardolie via chemische processen. Ze zijn in tegenstelling tot katoen, wol en linnen niet biologisch afbreekbaar en niet van nature aanwezig in de omgeving. Ze vervuilen ons milieu wel aanzienlijk.
Hoe wordt polyester in kleding gemaakt?
Polyester wordt geproduceerd via een condensatiereactie tussen tereftaalzuur en ethyleenglycol — beide afgeleid van aardolie. Dit proces produceert PET-pellets die vervolgens worden gesmolten en door kleine gaatjes geperst om vezels te vormen. Die vezels worden daarna gesponnen, geweven of gebreid. Tijdens dit productieproces worden diverse chemische additieven toegevoegd: weekmakers, vlamvertragers, kleurstoffen en antischimmelbehandelingen. Resten van deze stoffen blijven achter in de vezel — en daarmee in jouw kleding.
Is polyester kleding warm?
Polyester isoleert redelijk goed — het houdt warmte vast doordat het geen vocht absorbeert. Maar dat is precies het probleem. Warmte vasthouden betekent ook vocht vasthouden. Polyester in kleding ademt niet op de manier waarop katoen of wol dat doen. Het resultaat: kleding die snel heet en plakkerig aanvoelt, zweet vasthoudt en een broedplaats wordt voor bacteriën. Hier gaan we in deze blog uitgebreid op in.
Is polyester kleding brandbaar?
Ja — en dat is een onderschat risico. Polyester smelt bij verhitting in plaats van te verbranden, wat brandwonden kan verergeren. Synthetische vezels smelten bij hoge temperaturen en kunnen aan de huid kleven. Dit is een van de redenen waarom kinderkleding in veel landen aan strengere vlamvertragende normen moet voldoen — wat op zijn beurt weer leidt tot het toevoegen van vlamvertragers, die zelf ook chemisch belastend zijn.
Waarom is polyester statisch?
Een praktische kanttekening: polyester heeft de eigenschap statische elektriciteit op te bouwen. Dit komt doordat synthetische vezels slechte geleiders zijn van elektriciteit. Elektronen kunnen niet vrij stromen, waardoor lading zich opbouwt op het oppervlak van de stof. Dat geeft het vervelende gevoel van kleding die aan je huid plakt of vonken geeft. Bij natuurlijke vezels zoals katoen en wol stroomt elektriciteit beter af, wat statische opbouw voorkomt.
Is polyester in kleding schadelijk?
Ja, op basis van wetenschappelijk onderzoek zijn er concrete gezondheidsrisico’s. Polyester bevordert selectieve bacteriegroei op de stof, bevat bisfenolen zoals BPA die via zweten door de huid kunnen worden opgenomen, geeft bij elke wasbeurt microplastics af die inmiddels zijn aangetroffen in menselijk bloed en hersenweefsel, en bevat zware metalen zoals antimonium die kunnen lekken via huidcontact. Bij dagelijks en intensief gebruik — zeker in ondergoed en sportkleding — is polyester kleding niet zonder risico. Je leest er uitgebreid over in deze blog.